|Giới thiệu về Lễ hội Cầu Ngư
Mỗi buổi sáng ở làng chài ven biển, khi màn sương chưa kịp tan, âm thanh trống chiêng vang lên. Người dân Ninh Thuận lại bắt đầu một mùa Lễ hội Cầu Ngư.
Không chỉ là một lễ tế, đây còn là nghi thức tâm linh đậm chất vùng biển. Là lúc người làng cầu chúc cho biển yên, gió thuận, thuyền ghe đầy cá.
Tại Ninh Thuận, Lễ hội Cầu Ngư Ninh Thuận được tổ chức ở nhiều xã ven biển như Phước Dinh, Cà Ná, Vĩnh Hy hay Mỹ Tân. Mỗi nơi một không gian, nhưng chung một tinh thần: tôn thờ Ông Nam Hải – vị thần bảo trợ ngư dân.
Lịch sử và nguồn gốc của lễ hội
Gắn liền với truyền thuyết Ông Nam Hải
Người xưa tin rằng xác cá voi trôi dạt vào bờ là “Ông” hiển linh cứu nguy. Ngư dân xem đây như Đại Ngài ngự ở Nhơn là thần linh, là chỗ dựa tinh thần trong mỗi chuyến ra khơi xa.
Từ nghi lễ tiễn biệt linh cá voi đến việc xây miếu thờ, rước Ông ra khơi, lễ hội rước Ông Nam Hải trở thành nghi lễ quan trọng không thể thiếu của ngư dân xứ biển.
Biến chuyển theo thời gian và các thế hệ ngư dân
Trước kia, lễ chỉ tổ chức quy mô nhỏ trong làng. Ngày nay, nhiều địa phương đã kết hợp với du lịch, tổ chức hoành tráng và đầy sắc màu.
Nghi lễ trở thành một phần của lễ hội biển Ninh Thuận, thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, trải nghiệm.
Theo Báo Ninh Thuận, Lễ hội Cầu Ngư đã được ghi nhận là di sản văn hóa phi vật thể cần bảo tồn.
Các nghi thức chính trong Lễ hội Cầu Ngư
Lễ rước Ông Nam Hải – Tâm linh trên biển
Sáng sớm, dân làng tập trung đông đủ tại miếu để chuẩn bị cho nghi thức chính: rước Ông ra khơi. Đoàn thuyền trang trí lộng lẫy, cờ phướn rực rỡ, sắc vàng đỏ bừng sáng cả một khung trời.
Nhiều người mang theo áo dài, trông trang nghiêm mà gần gũi. Không khí lễ vừa linh thiêng, vừa thân tình, đượm nhịp dài đến biển như lời gọi mùa xuân.
Lễ tế tại đình làng hoặc miếu thờ
Sau khi rước Ông, lễ chính được tiến hành tại đình làng. Mỗi mâm lễ đều có: heo quay, gà luộc, bánh chưng, xôi và những món ăn truyền thống.
Thầy lễ dẫn lễ, cầu cho quốc thái dân an, biển lặng sóng yên. Đôi khi, tiếng khấn nghiêm trang xen lẫn giọng hát bài chòi, đồng dao, khiến không gian giữa trời đất trở nên tĩnh lặng đến lạ thường.
Các hoạt động dân gian đi kèm
Sau nghi thức, không khí chuyển sang phần hội. Trò chơi bắt vịt, đập niêu, kéo co… được tổ chức liên tục. Trẻ em chạy nhảy trên cát, người lớn ngồi lại ăn mứt nho, thưởng thức bánh trái truyền thống.
Trải nghiệm lễ hội như người địa phương
Lễ hội Cầu Ngư Ninh Thuận không chỉ dành cho người dân bản địa. Du khách có thể dễ dàng hòa mình vào không khí lễ hội và cảm nhận từng nhịp sống miền biển chân chất, nồng hậu.
Nếu bạn đến đúng dịp rước Ông, đừng quên đứng ven cảng và dõi theo đoàn thuyền ra khơi. Hương nhang, tiếng chiêng trống và những lời cầu khấn sẽ khiến bạn thấy mình đang sống giữa một không gian linh thiêng.
Đặc biệt, hãy thử tham gia các hoạt động dân gian cùng người địa phương. Chơi một ván bài chòi, nếm một miếng bánh ít lá gai – bạn sẽ hiểu vì sao người ta nói “ăn một miếng, nhớ một đời”.
Du lịch gắn với văn hóa – Tăng trải nghiệm, giữ bản sắc
Lễ hội Cầu Ngư dần trở thành điểm nhấn trong các tour du lịch biển Ninh Thuận. Nhiều công ty lữ hành đã thiết kế các hành trình đưa du khách tham dự nghi lễ, khám phá làng biển và trải nghiệm văn hóa địa phương.
Bạn có thể kết hợp tham dự lễ hội với các điểm đến như:
- Làng chài Vĩnh Hy – một trong những làng biển đẹp nhất Việt Nam.
- Hang Rái – nơi bình minh ló rạng như dát vàng lên mặt biển.
- Đồng cừu An Hòa – nơi cánh đồng trải dài giữa thung lũng nắng gió.
Không chỉ là đi chơi, mà là đi để hiểu, để thương và để giữ lại điều gì đó rất thật trong tim.
Khám Phá Thêm: Tết người Chăm – Phong tục đón năm mới độc đáo ở Ninh Thuận
Gợi ý lịch trình cho người lần đầu tham dự
Nếu bạn muốn hòa mình trọn vẹn vào lễ hội rước Ông Nam Hải, hãy tham khảo lịch trình gợi ý sau:
Ngày 1:
- Di chuyển đến TP. Phan Rang – Tháp Chàm.
- Buổi chiều ghé thăm làng nghề gốm Bàu Trúc hoặc làng dệt Mỹ Nghiệp.
- Tối nghỉ ngơi, chuẩn bị cho hành trình lễ hội hôm sau.
Ngày 2:
- Sáng sớm di chuyển đến địa điểm tổ chức lễ hội (Vĩnh Hy hoặc Cà Ná).
- Tham dự lễ rước Ông, lễ tế, chụp ảnh, ghi hình.
- Chiều hòa mình vào phần hội, thưởng thức ẩm thực và trò chơi dân gian.
- Tối quay lại thành phố hoặc nghỉ lại gần làng chài.
Lưu ý khi vào tham dự Lễ hội Cầu Ngư
- Trang phục: Mặc áo dài truyền thống nếu muốn chụp ảnh cùng đoàn lễ. Nếu không, nên chọn trang phục gọn gàng, lịch sự.
- Thái độ: Hòa nhã, tôn trọng không gian lễ. Không chen lấn, không xả rác.
- Ghi hình: Có thể chụp ảnh nhưng không dùng flash khi đang tế lễ. Xin phép nếu muốn quay cận cảnh.
- Nguồn Tham Khảo: Theo dõi thông tin từ website Sở Văn hóa – Thể thao – Du lịch hoặc như trang du lịch Ninh Thuận.
Khám Phá Thêm: Lễ hội Katê – Linh hồn văn hóa người Chăm tại Ninh Thuận
Câu hỏi thường gặp về Lễ hội Cầu Ngư tại Ninh Thuận
1. Lễ hội Cầu Ngư Ninh Thuận thường diễn ra vào thời gian nào trong năm?
Thông thường, lễ hội được tổ chức vào tháng 2 đến tháng 4 âm lịch, tùy theo thời tiết, lịch thủy triều và kế hoạch riêng của từng làng chài. Bạn nên liên hệ với địa phương hoặc các cơ sở lưu trú gần biển để biết chính xác lịch trình lễ hội từng năm.
2. Du khách có được tham gia vào nghi thức rước Ông không?
Phần rước Ông là nghi lễ truyền thống trang nghiêm, nên thường do người dân địa phương thực hiện. Tuy nhiên, du khách vẫn có thể đứng dọc ven biển, chụp ảnh, ghi hình, hoặc đi theo đoàn từ xa để cảm nhận không khí thiêng liêng và hòa cùng dòng người hành lễ.
3. Có cần đặt vé trước hoặc đăng ký để tham gia lễ hội không?
Không cần. Lễ hội Cầu Ngư là lễ hội cộng đồng mở, không bán vé và không giới hạn người tham gia. Chỉ cần bạn đến đúng dịp, giữ thái độ tôn trọng là có thể hòa vào không khí lễ hội ngay.
4. Tôi nên mặc gì khi tham dự lễ hội?
Bạn nên chọn trang phục gọn gàng, kín đáo và lịch sự. Nếu có ý định chụp ảnh với đoàn lễ, mặc áo dài hoặc trang phục truyền thống sẽ giúp bạn “hòa sắc” cùng không gian lễ hội. Tránh mặc đồ phản cảm, đặc biệt là khi vào khu vực miếu, đình làng hay lúc đang hành lễ.
5. Ngoài phần lễ, tôi có thể trải nghiệm gì tại lễ hội?
Rất nhiều hoạt động thú vị đang chờ bạn:
- Thưởng thức ẩm thực biển: bánh căn, cá nướng, mứt nho, chả cuốn,…
- Tham gia trò chơi dân gian: đập niêu, kéo co, bắt vịt, bài chòi,…
- Khám phá làng chài và sinh hoạt ngư dân: xem thuyền cập bến, chợ hải sản sáng, dệt lưới,…
Lễ hội không chỉ là nghi lễ, mà là cả một ngày hội sống động của miền biển, nơi bạn vừa được “chơi”, vừa được “hiểu”, vừa được “chạm vào văn hóa” thực thụ.
Kết Bài: Lễ hội Cầu Ngư – Linh hồn biển cả trong mỗi chuyến đi
Lễ hội Cầu Ngư là nhịp cầu nối giữa tâm linh và biển cả. Giữa tiếng sóng vỗ và gió rì rào, Lễ hội Cầu Ngư tại Ninh Thuận không chỉ là sự kiện văn hóa – đó là linh hồn của làng biển. Từ những nghi lễ trang nghiêm đến các trò chơi rộn ràng, tất cả là cách người dân gửi gắm ước nguyện bình an ra khơi, gửi gắm ký ức vào lòng biển.
Nếu bạn từng mơ được sống giữa một miền đất còn giữ vẹn nguyên những truyền thống chân thật, hãy để lễ hội Cầu Ngư là cánh cửa đầu tiên dẫn lối. Cùng khám phá thêm các nét đẹp lễ nghi truyền thống khác tại chuyên mục Lễ Hội – Văn Hóa Ninh Thuận.
