|Bánh xèo Ninh Thuận – Giòn tan giữa nắng gió miền Trung
Ở miền đất gió thổi cát bay, giữa cái nắng như nung khô da thịt, người Ninh Thuận vẫn giữ cho mình những món ăn dung dị mà đầy sức sống. Trong đó, không thể không nhắc đến bánh xèo – món ngon tưởng chừng quen thuộc, nhưng ở Phan Rang lại mang một linh hồn rất riêng.
Bánh xèo Ninh Thuận không ồn ào, không cầu kỳ. Chỉ là bột gạo, chút nghệ tươi, vài con tôm và miếng mực mới lên bờ. Nhưng cái cách người ta đổ bánh, giữ lửa, nêm nước mắm, lại khiến thực khách một khi đã ăn là nhớ mãi không thôi.
Bạn có thể từng ăn bánh xèo miền Trung Ninh Thuận ở đâu đó. Nhưng khi đặt chân đến Phan Rang, nghe tiếng “xèo xèo” trong chiều lộng gió, ngửi mùi thơm dậy lên từ khuôn đất đỏ lửa, bạn mới hiểu thế nào là bánh xèo có hồn.
Bánh xèo nơi đây không chỉ để ăn no. Mà để nhớ. Nhớ một chiều nắng nhạt. Nhớ một lần rong ruổi qua miền gió cát.
Món bánh bình dân nhưng khiến bao người say mê
Bánh xèo ở Ninh Thuận không to bản như bánh xèo miền Tây. Cũng không dày bột như bánh khoái cố đô. Nó nhỏ xinh như lòng bàn tay, được đổ trong khuôn đất nung.
Mỗi chiếc bánh được đổ đều tay, vàng ruộm, viền mỏng tang như cánh chuồn. Bên trong là nhân tôm, mực, giá đỗ, hành lá, tất cả cùng “hòa âm” trong tiếng lửa reo vui.
Điều đặc biệt là độ giòn. Người Phan Rang có bí quyết riêng để bánh vừa giòn lâu, vừa không bị vỡ. Ăn vào miệng nghe “rốp” một tiếng, là thấy đã. Mùi thơm bột gạo ngấm nước cốt dừa thoang thoảng, mực tươi ngọt lịm, tôm chắc thịt, đơn giản nhưng sâu sắc.
Bánh xèo Phan Rang khác gì so với miền Tây và miền Trung?
Kích thước, màu sắc và cách đổ bánh
- Bánh xèo Phan Rang chỉ to bằng chiếc đĩa nhỏ, không tràn cả chảo như bánh xèo miền Tây.
- Màu vàng là từ nghệ tươi xay, không phẩm màu. Bột pha loãng nhưng vừa đủ kết dính để tạo độ giòn.
- Người ta thường đổ nhanh tay, nghiêng khuôn cho bột dàn đều, rồi úp vung giữ nhiệt đúng lúc. Không quá lửa. Không cháy cạnh. Chỉ giòn tan.
Nhân bánh – Đậm đà hơi thở miền biển
Khác với thịt nạc và đậu xanh thường thấy ở nhiều nơi, bánh xèo miền Trung Ninh Thuận dùng nguyên liệu biển:
- Tôm nhỏ nhưng ngọt thịt
- Mực tươi rói, thái sợi
- Giá đỗ và hành lá để cân bằng vị
Mỗi chiếc bánh như gói cả một góc chợ biển – tươi ngon, dân dã và đầy tình.
Quy trình làm bánh xèo Ninh Thuận – Tỉ mỉ trong từng công đoạn
Ngâm – xay bột – pha màu từ nghệ
Người Phan Rang vẫn giữ thói quen ngâm gạo từ tối hôm trước. Sáng ra, họ xay nhuyễn rồi pha cùng nước cốt dừa, muối và nghệ tươi giã nhỏ.
Bột chuẩn là khi bạn dùng tay khuấy nhẹ, thấy mịn, dẻo và có màu vàng nhạt tự nhiên. Không vón cục. Không quá loãng.
Cách đổ bánh giòn mà không vỡ
Bí quyết nằm ở nhiệt và tốc độ tay. Khi khuôn thật nóng, đổ một lớp bột mỏng đều trên mặt khuôn, rồi nhanh tay cho nhân lên giữa.
Sau đó, đậy nắp lại đúng 30 giây. Mở ra, bạn sẽ thấy phần rìa bánh bắt đầu cong nhẹ – lúc ấy là giòn chuẩn.
Người đổ bánh như nghệ sĩ: phải cảm được thời gian, nghe được tiếng bánh “xèo” mà canh lửa. Đó là kỹ năng không trường lớp nào dạy.
Mẹo bảo quản bột và nhân để bánh luôn ngon
- Nếu làm tại nhà, nên pha bột trước 2 tiếng rồi cho vào ngăn mát tủ lạnh để bột nghỉ.
- Nhân tôm mực rửa sạch, để ráo, ướp nhẹ muối tiêu cho dậy vị.
- Không để nhân quá lâu ngoài trời để giữ độ tươi – bánh mới ngon.
Cách ăn bánh xèo kiểu Ninh Thuận – Không giống ai nhưng “gây nghiện”
Bẻ nhỏ bánh, thả vào nước chấm – phong cách ăn độc đáo
Không cuốn bánh như miền Nam. Người Phan Rang bẻ nhỏ bánh, thả vào bát nước mắm pha sẵn có đu đủ ngâm chua, xoài sống, ớt băm, tỏi nhuyễn.
Khi ăn, lấy từng miếng bánh ngấm nước mắm, ăn kèm rau sống tươi rói – từ xà lách, rau thơm, rau đắng đến chuối chát. Cắn một miếng, bạn sẽ thấy vị béo – chua – cay – mặn cùng hòa quyện.
Cách ăn này khiến bánh xèo Phan Rang trở thành món ăn “nghe mộc mạc mà ăn sang”.
Các loại nước mắm ăn kèm – linh hồn của món bánh
Tùy vùng, nước chấm có thể là:
- Mắm nêm pha tỏi ớt – thơm, đậm, chấm là ghiền.
- Nước cá kho đặc sệt – kiểu miền quê truyền thống.
- Mắm chua ngọt – nhẹ nhàng, phù hợp với du khách lần đầu thử.
Một số quán còn rắc tóp mỡ giòn lên bề mặt bánh – tăng thêm độ béo và hương thơm.
Những địa chỉ ăn bánh xèo ngon ở Phan Rang
Phố bánh xèo đường Yên Ninh – thiên đường ẩm thực về chiều
Nếu bạn hỏi dân bản xứ ăn bánh xèo ngon ở Phan Rang ở đâu, câu trả lời thường là: “Ra đường Yên Ninh!”.
Con đường này chiều nào cũng nghi ngút khói. Các hàng quán nhỏ chen nhau bên khuôn đất đỏ lửa. Người đổ bánh tay thoăn thoắt, khách ngồi đợi, tiếng “xèo xèo” vang lên không ngớt như tiếng nhịp sống rộn ràng của phố biển.
Đây không chỉ là nơi ăn uống, mà là nơi cảm nhận nhịp thở đời thường của người Ninh Thuận.
Một số quán ngon được dân bản xứ yêu thích
- Bánh xèo cô Ba (Yên Ninh): Bánh đổ mỏng, giòn, nhân mực ngọt và nước chấm pha kiểu mắm nêm sệt thơm.
- Quán cô Năm (hẻm Thống Nhất): Không bảng hiệu nhưng lúc nào cũng đông khách. Mực tươi, tôm, nước mắm cá kho đậm đà.
- Bánh xèo Sáu Lùn (gần chợ Đầm Nại): Nổi tiếng vì thêm tóp mỡ giòn lên mặt bánh, ai ăn một lần cũng phải quay lại.
Ngoài ra, nếu bạn ghé các làng ven biển như Cà Ná, Sơn Hải, bạn sẽ được ăn bánh xèo ngay trên chiếc mẹt tre, bên ly trà đá. Không gian mộc mạc ấy khiến hương vị thêm đậm sâu.
Khám Phá Thêm: Bánh hỏi lòng heo – Món sáng dân dã đậm chất Ninh Thuận
Cách làm bánh xèo Ninh Thuận tại nhà – Đem nắng gió vào gian bếp
Nguyên liệu và mẹo chiên bánh giòn lâu
Bạn có thể tự làm bánh xèo Ninh Thuận tại nhà với những nguyên liệu đơn giản:
- Bột gạo ngâm xay + nước cốt dừa + chút muối và nghệ tươi xay lấy nước
- Nhân: Tôm, mực tươi, thịt ba chỉ, giá đỗ, hành lá
- Rau sống: xà lách, rau thơm, tía tô, diếp cá, chuối chát, xoài xanh
- Nước chấm: mắm nêm pha tỏi ớt, hoặc nước cá kho chua ngọt
Mẹo để bánh giòn lâu:
- Dùng Khuôn đất hoặc chảo nhỏ chống dính lòng mỏng
- Khuôn phải thật nóng trước khi đổ bột
- Đổ bột mỏng, nghiêng đều và đậy nắp 30 giây rồi mở nắp “phơi” bánh giòn
- Ăn liền sau khi lấy ra khỏi khuôn – bánh mới giữ được vị giòn “rốp rốp”
Bánh xèo ngon không chỉ vì nguyên liệu, mà vì bạn đặt cả tâm tình khi đổ bánh.
Vì sao bánh xèo Ninh Thuận trở thành biểu tượng ẩm thực địa phương
Gắn với ký ức – mâm cơm – quán nhỏ ven đường
Với người dân bản địa, bánh xèo Phan Rang là món ăn gắn liền tuổi thơ. Là những buổi chiều theo mẹ ra chợ, chờ mãi để được ăn một chiếc bánh còn nóng, chấm vào chén nước mắm mặn cay.
Là món ăn mẹ hay làm vào cuối tuần, khi cả nhà quây quần bên chiếc bàn nhỏ, người bẻ bánh, người gắp rau, người múc mắm. Mỗi khoảnh khắc như thế là một phần ký ức không thể thay thế.
Từ món ăn bình dân đến sản phẩm du lịch đặc trưng
Giờ đây, bánh xèo Ninh Thuận đã trở thành một phần “bản sắc vị giác” trong hành trình khám phá vùng đất gió cát. Du khách đến đây không chỉ để ngắm vịnh Vĩnh Hy hay chinh phục Mũi Dinh, mà còn để ăn một chiếc bánh xèo giòn rụm đúng kiểu địa phương.
Bánh xèo là cách người Ninh Thuận kể chuyện – bằng bột gạo, bằng lửa, bằng cả tâm hồn miền nắng gió.
Khám Phá Thêm: Bánh Canh Ninh Thuận – Món ngon dân dã mang hương vị biển
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Ăn bánh xèo Phan Rang ở đâu ngon nhất?
Gợi ý: Đường Yên Ninh, chợ Đầm Nại, quán Cô Ba, Cô Năm, Sáu Lùn hoặc các làng ven biển như Sơn Hải, Cà Ná.
Hỏi người địa phương để tìm những quán “hidden gem” ngon mà ít khách du lịch biết.
Bánh xèo miền Trung có khó làm tại nhà không?
Không quá khó, nhưng bạn cần có khuôn đất hoặc chảo nhỏ, nguyên liệu tươi và kiên nhẫn khi đổ bánh.
Pha bột đúng chuẩn là yếu tố then chốt để bánh giòn và không bị gãy.
Nên ăn bánh xèo vào thời điểm nào trong ngày?
Tốt nhất là vào buổi chiều mát, khi quán đã đổ lò đỏ lửa và không khí mát dịu.
Không nên ăn quá khuya để tránh đầy bụng do bánh nhiều dầu.
Kết Bài: Bánh xèo – Món ăn gói trọn nắng gió và tình người Phan Rang
Không cần phải sang trọng, cầu kỳ. Chỉ cần một chiếc bánh xèo nóng hổi và chút mắm nêm cay nồng là đủ để chạm đến tim người. Bánh xèo Ninh Thuận là món ăn bình dân nhưng “cao cấp” trong cảm xúc. Nó chứa đựng hồn quê, ký ức và sự tử tế trong từng lớp bột, từng tiếng “xèo”.
Nếu bạn đến Du Lịch Ninh Thuận mà chưa thử bánh xèo, coi như mới đi được nửa hành trình. Ngoài bánh xèo, Ninh Thuận còn vô số món ngon bạn nên thử. Ghé ngay chuyên mục Ẩm thực – Đặc sản Ninh Thuận để khám phá thêm những hương vị độc đáo khác.
